Üsküdar’da 1973 yılında kültür varlığı olarak tescillenen tarihi su haznesine ait kalıntılar, yürütülen arkeolojik çalışmalarla yeniden ortaya çıkarıldı. Koruma Kurulu, yapının bilimsel yöntemlerle incelenmesi, belgelenmesi ve korunması yönünde karar aldı.
İstanbul’un Üsküdar ilçesine bağlı Murat Reis (Valide-i Atik) Mahallesi’nde bulunan tarihi su haznesi için yeni bir koruma süreci başladı. Uzun yıllardır toprak altında bulunan ve 1973 yılında kültür varlığı olarak tescil edilen yapıya ait kalıntılar, İstanbul Türk ve İslam Eserleri Müzesi’nin izniyle gerçekleştirilen araştırma ve kazı çalışmaları sonucunda gün yüzüne çıkarıldı.
İstanbul 6 Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu, 22 Temmuz 2026 tarihli ve 10777 sayılı kararıyla alandaki kalıntıları değerlendirdi. İncelemeler sonucunda ortaya çıkarılan yapı izlerinin kültür varlığı niteliği taşıdığına hükmedildi ve su haznesinin tescilinin kaldırılması yönündeki başvuru kabul edilmedi.
Bilimsel Kazı Yapılacak
Kurul, su haznesine ait olduğu değerlendirilen duvar kalıntılarının niteliğinin, yayılımının ve döneminin belirlenmesi amacıyla bilimsel arkeolojik kazı yapılmasına karar verdi. Çalışmaların ilgili Müze Müdürlüğü başkanlığında ve uzman arkeolog denetiminde yürütülmesi öngörüldü.
Kazı sırasında ortaya çıkacak her evre stratigrafik yöntemlerle kayıt altına alınacak. Böylece yalnızca mevcut kalıntılar değil, yapının zaman içerisinde geçirdiği değişimler ve alandaki farklı arkeolojik tabakalar da bilimsel olarak belgelenecek.
Restorasyon İçin Yol Haritası Hazırlanacak
Kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından yapının mevcut durumunu ortaya koyan müze raporu hazırlanacak. Ayrıca kazı rölövesi, restitüsyon ve restorasyon projeleri ile uygulanabilecek müdahaleleri içeren konservasyon raporu Koruma Bölge Kurulu’na sunulacak.
Bu çalışmalarla tarihi su haznesinin özgün yapısının araştırılması, mevcut kalıntıların korunması ve gelecek kuşaklara aktarılması için bilimsel bir yol haritası oluşturulması hedefleniyor.
Kurul ayrıca tarihi kalıntıların bulunduğu çevrede can, mal ve çevre güvenliğine yönelik gerekli tedbirlerin taşınmaz maliki tarafından alınmasını kararlaştırdı.
Böylece yaklaşık yarım asır önce tescillenen ve uzun süre toprak altında kalan Üsküdar’daki tarihi su haznesi için tescilin kaldırılması yerine kazı, belgeleme, konservasyon ve restorasyonu kapsayan yeni bir koruma dönemi başlamış oldu.
