Küresel petrol piyasalarında yükseliş devam ediyor. İran ve Umman’ın Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerine ilişkin gündeme getirdiği yeni düzenlemeler, enerji arzının güvenliğine yönelik kaygıları artırdı. Brent petrolün varil fiyatı 83 doların üzerine çıkarken, jeopolitik gelişmeler piyasaların ana gündem maddesi olmayı sürdürüyor.
Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 1,2 değer kazanarak varil başına 83,48 dolara yükseldi. ABD tipi Batı Teksas (WTI) ham petrolü ise yüzde 1,1 artışla 78,84 dolar seviyesinde işlem gördü.
Fiyatlardaki son yükselişte, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik görüşmeler kapsamında gündeme gelen yeni şartların etkili olduğu belirtiliyor. “Düşmanca” olarak nitelendirilen ülkelere ait gemilerin geçişinin engellenmesi ve kurallara uymayan gemilere yüksek miktarda para cezası uygulanması gibi öneriler, piyasalardaki arz endişelerini yeniden güçlendirdi.
DİPLOMATİK BEKLENTİLER FİYATLARI DÜŞÜRMEYE YETMEDİ
Petrol fiyatları hafta başında ABD ile İran arasındaki çatışmanın diplomatik yollarla sona erdirilebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesiyle gerilemişti. Ancak iyimser hava uzun sürmedi.
Brent petrol perşembe günü yeniden 80 dolar sınırını aşarken, 13 Temmuz’dan bu yana ilk kez bu seviyenin üzerinde işlem görmeye başladı.
KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, yatırımcıların daha önce sonuçsuz kalan uzlaşma girişimlerini dikkate aldığını ve olası yeni bir anlaşmanın tanker trafiğini tamamen normale döndüreceği konusunda piyasada güçlü bir güven oluşmadığını belirtti.
Waterer, piyasalardaki temkinli tutumun petrol fiyatlarında aşağı yönlü hareketi şimdilik sınırladığı değerlendirmesinde bulundu.
İRAN’DA HÜRMÜZ BOĞAZI İÇİN YENİ TASARI
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı’nın aktardığına göre, İran Parlamentosu bünyesindeki bir komisyon Hürmüz Boğazı’ndan gerçekleştirilen geçişlere yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor.
Gündemdeki tasarının ABD, İsrail ve İran tarafından “düşmanca” olarak değerlendirilen diğer ülkelere ait gemilerin boğazdan geçmesini yasaklamayı öngördüğü belirtildi.
Kurallara aykırı şekilde hareket eden gemilere ise taşıdıkları yükün değerinin yüzde 20’sine kadar ulaşabilecek para cezalarının uygulanması planlanıyor.
GEÇİŞ ÜCRETİ KONUSUNDA UZLAŞMA SAĞLANAMADI
Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerde uygulanması gündeme gelen ücret konusunda taraflar arasında görüş ayrılığı bulunuyor.
Reuters’ın daha önce aktardığı bilgilere göre İran, boğazdan geçen gemilerden taşıdıkları yükün değerinin yüzde 5 ila 7’si arasında ücret alınmasını talep ediyor. Umman’ın yaklaşık yüzde 3’lük bir oran üzerinde durduğu, ABD’nin ise herhangi bir geçiş ücreti uygulanmasına karşı çıktığı belirtiliyor.
Sektör kaynakları, ABD yaptırımları ile sigorta sözleşmelerindeki sınırlamalar nedeniyle böyle bir ücretlendirme sisteminin hayata geçirilmesinin ciddi güçlüklerle karşılaşabileceğine dikkat çekiyor.
BÖLGEDEKİ GERİLİM PİYASALARIN TAKİBİNDE
Petrol fiyatları açısından bölgedeki askeri gelişmeler de yakından izleniyor. Yemen’deki İran destekli Husiler, Marib ve Hadramut bölgelerinde “Suudi konuşlanmalarını” hedef alan füze ve insansız hava aracı saldırıları gerçekleştirdiklerini duyurdu.
ABD Başkanı Donald Trump ise perşembe günü gazetecilere yaptığı açıklamada savaşın yakın zamanda sona ereceğine inandığını ifade etti.
Enerji piyasalarında gözler bundan sonraki süreçte Hürmüz Boğazı’na ilişkin görüşmeler, bölgedeki askeri gelişmeler ve diplomatik temaslarda olacak.
